„Królowa Luiza”
Historyczna kopalnia węgla
Kopalnia Węgla
Departament Muzealny
Ul. Wolności 410
41-800 Zabrze, Polska
Tel. +48 (032) 370 11 27
Historyczna kopalnia z dwustuletnią tradycją
Parowa maszyna wyciągowa nadal sprawna - unikat w Europie
Podziemna trasa do zwiedzania o długości 1,5 km
Pokaz pracy wielkich maszyn górniczych
Przejażdżka podziemną kolejką
Informacje ogólne
Poniedziałek – piątek: 9:00 – 14:00
Niedziela: 11:00
Na życzenie zwiedzanie może odbywać się w innych godzinach.
Zwiedzanie indywidualne i grupowe można zamawiać z góry, dzwoniąc do naszego biura pod numer
+48 (032) 370 11 27.
W części podziemnej znajduje się karczma "Guibald", serwująca dania tradycyjnej kuchni śląskiej,
tel. +48 (032) 370 17 77.
www.muzeumgornictwa.pl
Ceny biletów
Bilet normalny – 10 zł
Bilet ulgowy – 8 zł
Grupy z przewodnikiem (w j. polskim) – 30 zł
Można oddzielnie zwiedzać część naziemną i podziemną historycznej kopalni węgla.
Muzeum jest członkiem Polskiego Stowarzyszenia Tras Podziemnych
Historia kopalni
Kopalnia węgla kamiennego "Królowa Luiza" jest jedną z najstarszych na Górnym Śląsku. Jej historia sięga roku 1791. Przeprowadzone rok wcześniej poszukiwania doprowadziły do odkrycia pokładów węgla w pobliżu Zabrza. Budowa kopalni wiąże się z osobą śląskiego starosty górniczego, Fryderyka Wilhelma von Redena, zasłużonego promotora rozwoju przemysłu na Górnym Śląsku. W wyniku jego wysiłków i inicjatyw powstało wiele zakładów przemysłowych, w tym Królewska Odlewnia Żeliwa w Gliwicach, główny odbiorca węgla z Zabrza. Kopalni, która była własnością skarbu państwa, nadano imię żony króla Fryderyka Wilhelma. Była ona jedną z największych i najnowocześniejszych w Europie. Początkowa wydajność 120 ton w pierwszym roku istnienia sięgnęła 3 300 000 ton 100 lat później. Po II wojnie światowej kopalnia została nazwana "Zabrze". W 1973 r. zakończono wydobycie na polu Zabrze – Zachód. Jego obiekty zostały wpisane w 1993 r. do rejestru zabytków, jako dobra przemysłu i techniki o narodowym znaczeniu historycznym. W tym samym roku Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu utworzyło tam Skansen Górniczy "Królowa Luiza".
Skansen górniczy składa się z dwóch części:
Część naziemna
Wokół dawnego szybu "Carnall" położone są budynki maszynowni, nadszybia, rozdzielni elektrycznej. Odwiedzający to miejsce mają okazję zobaczyć urządzenia szybowe i łączności sygnalizacyjnej, ekspozycję zawiesi klatkowych, warsztat szybowy, oddziałową stację ratownictwa górniczego, a także wnętrza rozdzielni elektrycznej 6 KV. Najcenniejszym zabytkiem w skansenie jest unikatowa parowa maszyna wyciągowa o mocy 2000 KM, wyprodukowana w 1915, która do 1990 roku obsługiwała szyb "Carnall" o głębokości 503 m. Silnik maszyny wyciągowej składa się z dwóch cylindrów o średnicy ok. 1 metra i koła pędnego typu Koepe o średnicy 6 m. Maszyna wyposażona jest w hamulec manewrowy na parę i bezpieczeństwa na ciężar, a ponadto posiada wskaźnik głębokości z 1928 roku i tachometr samopiszący z 1915 roku. Maszyna opuszczała klatki wyciągowe z prędkością około 10 m/s przy ciśnieniu pary 12 - 8 atm. Uczestnicząc w pokazie pracy tej wielkiej maszyny zwiedzający przenoszą się do romantycznej epoki pary, od której dzieli nas już mgła historii. Skansen Górniczy mieści także siedzibę Muzeum Pojazdów Zabytkowych Automobilklubu Śląskiego. Nad całym kompleksem góruje stalowa konstrukcja wieży wyciągowej o wysokości 25 m.
Część podziemna
Znajduje się ona po stronie nieistniejącego już szybu "Wyzwolenie". Trasa obejmuje wyrobiska dziewiętnastowieczne i współczesne. Turyści schodzą na głębokość 35 m i pokonują podziemną trasę o łącznej długości 1560 m. Współczesne i dziewiętnastowieczne wyrobiska znajdują się na różnych poziomach, połączonych ze sobą nachylonymi sztolniami. Schodząc pod ziemię możemy prześledzić różne technologie górnicze: od XIX-wiecznego filara zabierkowego do nowoczesnych maszyn i ściany wrębiarkowej. Podziwianie dwóch ścian mechanicznych i udział w pokazie pracy potężnych maszyn górniczych, takich jak strug węglowy, ładowarka wrębiarkowa i kombajn chodnikowy stanowi niezapomniane przeżycie. Ponadto, uczestnicy wycieczki zapoznają się z różnymi typami podziemnych urządzeń transportowych, którymi transportowano urobek w chodnikach, a później dostarczano na powierzchnię. Niebezpieczeństwo pracy w kopalni ilustruje widok zgniecionej stalowej obudowy w chodniku, zniszczonym podczas silnego tąpnięcia. Na koniec turystów żegna św. Barbara, której obraz znajduje się w niewielkiej, podziemnej kaplicy.